Η μεζούρα της εθνικοφροσύνης (Ελευθεροτυπία - «Ιός»)
Δημοσίευσις: 18/02/2007 21:48 | Συντάκτης: Παναγιώτης Δούμας | Κατηγορία: Αναφορές
ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΙΟΥ ΕΙΝΑΙ ΟΙ: ΤΑΣΟΣ ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΡΙΜΗΣ, ΑΓΓΕΛΙΚΑ ΨΑΡΡΑ, ΑΝΤΑ ΨΑΡΡΑ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΨΑΡΡΑΣ.
Ο καλύτερος τρόπος για να «σταθεί» ένα προϊόν στη ζούγκλα της αγοράς είναι να βγουν εκτός νόμου οι ανταγωνιστές του. Αν, λοιπόν, πολτοποιηθεί το νέο βιβλίο Ιστορίας της Στ’ Δημοτικού, τότε ίσως επιβιώσουν τα «λυσάρια» των εθνικοφρόνων.
Το ‘χει, φαίνεται, το ριζικό μας: κάθε τρεις και λίγο, αυτόκλητοι εθνικόφρονες παλαιάς και νέας κοπής αναλαμβάνουν να ξεκαθαρίσουν τα σχολικά βιβλία Ιστορίας απ’ ό,τι θεωρούν ενοχλητικό για τα εθνικά και θρησκευτικά πιστεύω τους.
- Το 1965 ήταν ο Σάββας Κωνσταντόπουλος και οι καθηγητές της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών που επέβαλαν την πολτοποίηση του βιβλίου ιστορίας της Β’ Γυμνασίου (βλ. διπλανή στήλη). Μετά το 1974, το ίδιο βιβλίο επανήλθε -και μάλιστα ως εξεταστέα ύλη στις Πανελλήνιες.
- Το 1985 ξεσηκώθηκαν οι χριστιανορθόδοξοι φονταμενταλιστές, επειδή στην «Ιστορία του ανθρώπινου γένους» του Λ. Σταυριανού (Α’ Λυκείου) υιοθετούνταν η δαρβινική θεωρία για την καταγωγή του ανθρώπου. Κατέβηκαν στο πεζοδρόμιο, έχασαν τη μάχη, αλλά κέρδισαν τον πόλεμο: το 1990, η κυβέρνηση Μητσοτάκη το απέσυρε απ’ τα σχολεία.
- Το 2002 ήρθε η σειρά του βιβλίου της Γ’ Λυκείου «Νεότερος και Σύγχρονος Κόσμος». Πριν καν διανεμηθεί στα σχολεία, ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης ζήτησε στη Βουλή την «πολτοποίησή» του, επειδή δεν μνημόνευε το Μανιάκι, «παραγνώριζε» τον ΕΔΕΣ κι έκανε λόγο για «δολοφονίες Τούρκων» κατά το ξέσπασμα της επανάστασης.
- Αποτελεσματικότερος αποδείχθηκε ο ξεσηκωμός κυπρίων κι ελλαδιτών εθνικοφρόνων για μια αναφορά στον «υπερσυντηρητικό εθνικισμό» της ΕΟΚΑ του Γρίβα. Ο υπουργός Παιδείας Πέτρος Ευθυμίου διέταξε τη «διόρθωση» του βιβλίου, φορτώνοντας έτσι με το ζόρι μεταθανάτιες δάφνες κοινωνικού ανατροπέα στον αρχηγό της ημιδωσιλογικής «Χ»…
Η δαμόκλειος σπάθη μιας εθνικώς επαγρυπνούσας «κοινωνίας των λογοκριτών» αποτελεί διαχρονική παθογένεια του εκπαιδευτικού μας συστήματος. Καθόλου περίεργο, λοιπόν, που η ιστορία επαναλαμβάνεται στις μέρες μας, με στόχο τούτη τη φορά το καινούριο βιβλίο της Στ’ Δημοτικού και τους συγγραφείς του (Μαρία Ρεπούση, Χαρά Ανδρεάδου, Αριστείδη Πουταχίδη, Αρμόδιο Τσιβά).
Το βιβλίο της Στ’ Δημοτικού και οι διώκτες του.
Δεν πρόκειται ν’ ασχοληθούμε εδώ με τα περιεχόμενα του συγκεκριμένου βιβλίου, οι επιστημονικές και παιδαγωγικές αδυναμίες του οποίου μπορεί και πρέπει να γίνουν αντικείμενο εποικοδομητικής κριτικής. Η προσοχή μας θα επικεντρωθεί στο λογοκριτικό «κίνημα για τη διάσωση της εθνικής μνήμης», που δίνει μια ακόμη μάχη για τον αποκλεισμό κάθε εναλλακτικής προσέγγισης της ελληνικής ιστοριογραφίας από τη δημόσια εκπαίδευση.
Όπως αποδεικνύουν τα κείμενά του, δεν πρόκειται για αυθόρμητη αντίδραση αλλά για συγκροτημένη πολιτική κίνηση με συγκεκριμένους στόχους για το τι πρέπει να διδάσκεται στα ελληνικά σχολεία ως Ιστορία του τόπου.
ΛΑ.Ο.Σ. και «Ρήξη»
Κεντρική δραστηριότητα του «κινήματος» αποτελεί η ηλεκτρονική συλλογή υπογραφών υπό μορφήν ανοικτής επιστολής προς τον πρωθυπουργό, το ΥΠΕΠΘ, την κυβέρνηση, τους βουλευτές και το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, με αίτημα την «άμεση απόσυρση κι επανασυγγραφή» του βιβλίου βάσει συγκεκριμένων προδιαγραφών.
Περισσότερο από την καταγγελία των «λαθών» και «παραχαράξεων» του επίμαχου εγχειριδίου, το νόημα της «επιστολής» έγκειται σ’ αυτήν ακριβώς την έμμεση υπόδειξη της «εθνικά (και θρησκευτικά) ορθής» σχολικής ιστορίας. Οπως διακηρύσσουν οι υπογράφοντες, «οι Ελληνες έχουν δικαίωμα στην Αλήθεια τους» -με κεφαλαίο και (προφανώς) διαφορετική απ’ την αλήθεια των άλλων…
Όπως προκύπτει από τις υπογραφές και τη σχετική αρθρογραφία, ο πυρήνας του «κινήματος» συγκροτείται από 4 παράλληλες συνιστώσες:
- Τον επικοινωνιακό μηχανισμό της Εκκλησίας της Ελλάδος (όπως τα μέλη της «Ειδικής Συνοδικής Επιτροπής Πολιτιστικής Ταυτότητος» Κων/νος Χολέβας και Βλάσης Αγτζίδης). Ο ίδιος ο Χριστόδουλος έδωσε τις ευλογίες του με ομιλία του στη Σχολή Αξιωματικών της ΕΛ.ΑΣ. (23/1/07).
- Το ΛΑ.Ο.Σ. και ιδιαίτερα τα στελέχη του που προέρχονται από το λεπενικό «Ελληνικό Μέτωπο» του Μάκη Βορίδη (Χαρίτος, Δούμας, Καρδαράς).
- Την ομάδα γύρω από τα έντυπα «Αρδην» και «Ρήξη» του Γιώργου Καραμπελιά.
- Την υπερατλαντική ελληνοαμερικάνικη εθνικοφροσύνη, με μπροστάρισσα τη γνωστή μας «Παμμακεδονική Α.Ε.» των ΗΠΑ, που μπήκε στον χορό με μια σχετική καθυστέρηση. Η «Υπάτη Αντιπρόεδρος» της εταιρείας, Νίνα Γκατζούλη, υπέγραψε με αύξοντα αριθμό 1.578, ενώ τέσσερις «Επιχειρηματίες – πρώην Υπατοι Πρόεδροι» συνωθούνται μεταξύ 3.425 και 3.448. Ενας τους μάλιστα φέρεται να έχει υπογράψει δύο φορές (3.425 και 3.428)!
Η διαπλοκή των παραπάνω συλλογικοτήτων δεν περιορίζεται στη συνυπογραφή του ίδιου κειμένου, αλλά επεκτείνεται σ’ όλες τις σχετικές δραστηριότητες. Τυπικό δείγμα, η εκδήλωση που πραγματοποίησε στις 23 Ιανουαρίου ο «Ομιλος για την Πατρίδα και τη Δημοκρατία» του Στέλιου Παπαθεμελή: μεταξύ των ομιλητών φιγουράρουν οι Αγτζίδης, Χολέβας και Καραμπελιάς, ενώ διαφημίστηκε από συλλογικότητες όπως το «Δίκτυο 21» κι η «Χριστιανική Φοιτητική Ενωση».
Συντονιστικό κέντρο της καμπάνιας αποτελεί το ηλεκτρονικό περιοδικό «Αντίβαρο» (www.antibaro.gr), που πήρε και την πρωτοβουλία συλλογής των υπογραφών. Από την ιστοσελίδα του, η σχετική αρθρογραφία αναπαράγεται σε έντυπα του εθνικόφρονος «χώρου», όπως το «Ρεσάλτο» του Θύμιου Παπανικολάου.
Η μελέτη των υπογραφών έχει ενδιαφέρον: Από τους 3.736 που είχαν υπογράψει ώς την περασμένη Τρίτη, 36 είναι αξιωματικοί ε.α. (οι 5 στρατηγοί) και 8 εν ενεργεία, 7 ιερείς, 64 δάσκαλοι και 137 καθηγητές, ενώ 11 δηλώνουν ιστορικοί. Τουλάχιστον 275 αναφέρουν ως τόπο διαμονής την Κύπρο, 46 τον Καναδά, 23 την Αυστραλία κι 162 τις ΗΠΑ -απαιτούν δηλαδή αλλαγές στο εκπαιδευτικό σύστημα μιας άλλης χώρας απ’ αυτή στην οποία ζουν και εργάζονται!
Η ίδια μελέτη αποκαλύπτει κάμποσες «διπλοψηφίες», ανωνυμογραφίες ή «υπογραφές» του τύπου «Ορθόδοξη Χριστιανική Ενημέρωση». Αυτό, φυσικά, καθόλου δεν μειώνει την αξία του εγχειρήματος, από τη στιγμή μάλιστα που υπέρ της άμεσης απόσυρσης του βιβλίου έχουν υπογράψει ένας τέως πρόεδρος της δημοκρατίας (Χρ. Σαρτζετάκης), ένας πρώην αντιπρόεδρος της Βουλής (Π. Κρητικός) και δύο πρώην βουλευτές του ΠΑΣΟΚ (Βερυβάκης, Βουνάτσος). Τέσσερις πάλι βουλευτές της Ν.Δ. (Γκιουλέκας, Κωνσταντάρας, Παπαθεμελής, Κοντογιάννης) κατέθεσαν σχετικές ερωτήσεις στη Βουλή. Αλλες celebrities της λίστας είναι ο συνταξιούχος διπλωμάτης Θέμος Στοφορόπουλος, ο πρωτοπρεσβύτερος Γεώργιος Μεταλληνός, ο (γνωστός απ’ την υπόθεση ΜΑΒΗ) Γιώργος Αναστασούλης κι ο (γνωστός απ’ την υπόθεση Οτζαλάν) Σάββας Καλεντερίδης.
Εύγλωττη είναι, τέλος, η απόκρυψη της πραγματικής πολιτικής ταυτότητας κάποιων στελεχών του κινήματος. Ο Παναγιώτης Καράμπελας, που εξηγεί «το παρασκήνιο πίσω από την αντεθνική στροφή της Παιδείας μας», εμφανίζεται π.χ. στην ιστοσελίδα του «Αντίβαρου» απλά σαν «πολιτικός αναλυτής», υπογράφει δε την επιστολή σαν «καθηγητής δημοσιογραφίας». Στην πραγματικότητα, πρόκειται για τον πρόεδρο της νεολαίας και συντονιστή της Ο.Κ.Ε. ΥΠΕΞ του ΛΑ.Ο.Σ…
Η «εθνικά ορθή» Ιστορία
Ας επιστρέψουμε, όμως, στις διεκδικήσεις της «ανοικτής επιστολής» και της συνοδοιπορούσας αρθρογραφίας. Αιτούμενο είναι η επάνοδος στην προ-μεταπολιτευτική, εθνικόφρονα σχολική ιστορία:
- Κεντρικό πρόβλημα του βιβλίου θεωρείται ότι «αποσιωπάται η σημασία της Ορθοδόξου Παραδόσεως στη διατήρηση της εθνικής συνειδήσεως των Ελλήνων». Μεταξύ άλλων καταγγέλλεται η αναφορά στον Κοσμά τον Αιτωλό «χωρίς το επίθετο Αγιος».
Παρακάτω διαβάζουμε ότι «ενώ αναφέρονται γενικά κι αόριστα “εξεγέρσεις” κατά την Τουρκοκρατία», το βιβλίο αποκρύπτει ότι «σε όλα (τα κινήματα) πρωτοστατούν κληρικοί κάθε βαθμού και μοναχοί». Η εθνικά ορθή Ιστορία δεν πρέπει να διαφέρει και πολύ από το κατηχητικό.
- Ελέω σύνδεσης έθνους και ορθοδοξίας, οι υπογράφοντες δεν διστάζουν να επικαλεστούν ανύπαρκτα γεγονότα: στο βιβλίο, διαβάζουμε, «δεν αναφέρεται πουθενά η ημερομηνία που επελέγη συμβολικά (από τους ίδιους τους αγωνιστές) για την εκκίνηση και τον εορτασμό της Επανάστασης, δηλαδή η 25η Μαρτίου, ώστε να συμπέσει ο Αγώνας με τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου».
Βέβαια, όπως ξέρουν κι οι πέτρες σ’ αυτό τον τόπο, η επανάσταση ξεκίνησε πολύ πριν από τις 25 Μαρτίου -η Καλαμάτα π.χ. είχε απελευθερωθεί ήδη από τις 23. Η ταύτιση της εθνεγερσίας με τον Ευαγγελισμό έγινε πολύ αργότερα (επί Οθωνα), βάσει ενός ανύπαρκτου «συμβάντος» (Αγία Λαύρα).
- Στο ίδιο μήκος κύματος, ένας πανεπιστημιακός του εξωτερικού κι ένας σχολικός σύμβουλος επικαλούνται ως απόδειξη της ύπαρξης του «Κρυφού Σχολειού» τον ομότιτλο «πίνακα του Γκύζη (sic), που εκφράζει τις συλλογικές αναπαραστάσεις του λαού μας» («Αρδην», τχ. 62, σ. 30). Εκτός από θεολογία, η εθνικά ορθή ιστορία πρέπει να περιλαμβάνει και ολίγη μυθολογία.
- Δομική αδυναμία του βιβλίου θεωρείται η απουσία μεγαλοστομίας:
«Ο ηρωισμός, η αυτοθυσία, το μαρτύριο και η εθνική αγωνιστικότητα, που χαρακτήριζαν την επανάσταση, αντικαταστάθηκαν από ξερή παράθεση αριθμών και γεγονότων με έμφαση στα κοινωνικο-οικονομικά αιτήματα διαφόρων ομάδων».
Το σωστό θα ήταν η προβολή μιας ψευδούς «εθνικής ενότητας», με συγκάλυψη των εμφύλιων διαμαχών, στο ύφος που έχουν οι συνήθεις πανηγυρικοί.
- Ιδιαίτερος εκνευρισμός επικρατεί απέναντι στην αναφορά γυναικών με πρωταγωνιστική δράση. «Η ιστορία της Μαντούς Μαυρογένους και της Δόμνας Βισβίζη κατέχει μεγαλύτερη έκταση απ’ ό,τι εκείνη του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη και του Γεωργίου Καραϊσκάκη» επισημαίνουν με τη μεζούρα ανά χείρας οι συντάκτες της επιστολής. «Βέβαια η θυσία της Αγίας Φιλοθέης και του Χορού του Ζαλόγγου λάμπουν διά της απουσίας τους».
Η θέση των γυναικών στην Ιστορία (πρέπει να) είναι αυτή των αιώνιων θυμάτων χωρίς αυτοτελή δημόσια δραστηριότητα (όπως οι καπετάνισσες του ’21). Με βάση την ίδια λογική, κάποιοι αρθρογράφοι ενοχλήθηκαν επειδή, δίπλα στους άρρενες λογοτέχνες του ΙΘ’ αι., το βιβλίο παραθέτει τα ονόματα της Καλλιρρόης Παρρέν και της Ελισάβετ Μαρτινέγκου («Αρδην», τχ. 62, σ. 29).
**Δείγμα εσχάτης προδοσίας θεωρείται ο χαρακτηρισμός του Κεμάλ Ατατούρκ ως «ηγέτη του απελευθερωτικού αγώνα των Τούρκων». Κι όμως, ήταν ο Ιωάννης Μεταξάς αυτός που το 1921 διαπίστωνε ότι στη Μικρασία οι Τούρκοι πολεμούσαν «υπέρ της ελευθερίας και της ανεξαρτησίας των, ακριβώς διά τα πράγματα υπέρ των οποίων αγωνίσθημεν και ημείς κατ’ αυτών» («Ημερολόγιο», τ. Ε’, σ. 83).
**Απαράδεκτη θεωρείται, τέλος, η αναγραφή των εκτιμήσεων του Χαριλάου Τρικούπη για τις προοπτικές του ελληνοβουλγαρικού ανταγωνισμού στη Μακεδονία (1880), ακόμη και η απλή παράθεση των επίσημων ελληνικών απογραφών πληθυσμού της Θεσσαλίας (1881) και της Θεσσαλονίκης (1913), καθώς σχετικοποιούν την «ελληνικότητα της περιοχής».
Αν η πραγματικότητα δεν συμφωνεί με τις ιδεοληψίες μας, τόσο το χειρότερο γι’ αυτήν!
Την ίδια περίπου επιχειρηματολογία (ή μέρος της) προβάλλουν και οι λιγοστοί αριστεροί συνοδοιπόροι της κίνησης. Ειδική αναφορά αξίζει να γίνει μόνο στην περίπτωση του ΚΚΕ, η πολεμική του οποίου επενδύεται με τη μαξιμαλιστική διεκδίκηση ενός σχολικού εγχειριδίου όπου ως κινητήριος δύναμη της ιστορίας θα αναφέρεται η ταξική πάλη.
Απομένει το ζήτημα των πολεμικών βιαιοτήτων. Η περιγραφή της μικρασιατικής καταστροφής σαν «συνωστισμού» στην προκυμαία της Σμύρνης είναι, βέβαια, παραπλανητική.
Αν μιλάμε, όμως, για πραγματικά βιβλία ιστορίας κι όχι για ασκήσεις φαιάς προπαγάνδας, η καταγραφή των βιαιοτήτων δεν μπορεί να είναι μονόπλευρη: δίπλα στις σφαγές των Ελλήνων από τους κεμαλικούς πρέπει ν’ αναφέρονται οι λεηλασίες και οι βιασμοί που συνόδευσαν την απόβαση στη Σμύρνη, η συστηματική καταστροφή των τουρκικών χωριών της ενδοχώρας και η σωρεία εγκλημάτων πολέμου που διέπραξε στο διάβα του ο ελληνικός στρατός. Και πάνω απ’ όλα πρέπει να εξηγηθεί, με βάση τις επίσημες ελληνικές στατιστικές της εποχής, ποια ήταν ακριβώς η εθνολογική σύνθεση των «υπό απελευθέρωση» πολεμικών θεάτρων.
Απέναντι σ’ ένα τέτοιο ενδεχόμενο, οι περισσότεροι «εθνικά ανησυχούντες» μάλλον θα προτιμούσαν τη φόρμουλα του «συνωστισμού»…
Σχόλια
Περισσότερα...
Στρατιωτική θητεία: Πονάει κεφάλι - κόψει κεφάλι Καταστροφή για τους εμπόρους οι καθημερινές πορείες στο κέντρο της Αθήνας
